Zaterdag 5 december is er in Bellingwolde een einde gekomen aan de vierde en laatste proef van het pipingexperiment van de Stichting IJkdijk.
Één van de toepassingen in de dijk is de luisterbuis: een akoestisch meetinstrument dat geluidsgolven opvangt die door het bewegen van de dijk worden veroorzaakt. Daarnaast meet men met behulp van de buis ook druk en temperatuur.
Het luisterbuisconsortium (Landustrie, VolkerWessels Telecom en TNO) heeft tijdens dit experiment de luisterbuis onder het grensvlak van zand en klei ingezet in de verwachting dat – op het moment dat piping zou gaan optreden – de buis dit fenomeen zou kunnen stoppen. Door een drietal interventies (het aflaten van water via de luisterbuis in de dijk) is vastgesteld dat de luisterbuis (in feite een monitoring en conditionerings systeem) piping niet alleen kan detecteren, maar ook kan stoppen. Deze toepassing van de luisterbuis is nieuw en verrassend, maar kan voor waterschappen betekenen dat het inzetten van luisterbuizen hen tijd kan geven (veel) schade te voorkomen.
Perfecte proeftuin
De ontdekking van vandaag toont aan dat de IJkdijk de perfecte proeftuin is voor het toepassen van sensortechnologie in het beheer van dijken. De vooraf geïnstalleerde meetapparatuur registreert onder meer geluid, temperatuur, waterspanning en de vervorming van de dijk. Daarnaast leggen warmtegevoelige camera’s het pipingproces vast.Deze proef is uniek: het is voor het eerst dat op deze schaal het mechanisme in een gecontroleerde omgeving wordt nagebootst en gemonitord. Voor het eerst is ook het verband aangetoond tussen het optreden van piping en het daadwerkelijk bezwijken van een dijk.
Piping
Bij een hoge waterstand kan het voorkomen dat er, door de hoge druk, aan de voet van een dijk water (kwel) doorsijpelt. Wanneer dit water zandkorrels meevoert, ontstaat er een buisvormige doorgang (pipe) onder de dijk die steeds verder groeit en zo de stabiliteit van de waterkering in gevaar brengt. De dijk kan hierdoor verzwakken en in het ergste geval mogelijk bezwijken.
Participerende partijen
In deze praktijkproef participeren de volgende bedrijven: Alert Solutions, Dike Survey, Fugro, GTC Kappelmeyer, Intech, Inventec, ITC, Landustrie Sneek BV, 2M Engineering, Ten Cate, Visser en Smit Hanab en Volker Wessels Telecom. De proef wordt mogelijk gemaakt door steun van Rijkswaterstaat en het Ministerie van Economische Zaken, Pieken in de Delta en door het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling.
IJkdijk
De IJkdijk, een initiatief van N.V .NOM, STOWA, Stichting IDL, Deltares en TNO, is een internationaal uniek project gericht op het ontwikkelen, testen en valideren van sensorsystemen in waterkeringen. Om te komen tot een algemeen toepasbaar monitorings- en prognosesysteem voor de sterkte van waterkeringen worden er op de daarvoor geschikt gemaakte IJkdijklocatie experimenten uitgevoerd op werkelijke schaal, onder gecontroleerde omstandigheden. Daarnaast wordt de technologie die ontwikkeld is in de IJkdijk vertaald naar de praktijk door deze te testen in bestaande dijken in Nederland. De IJkdijk sluit hierbij aan bij het onderzoeksprogramma Flood Control 2015, waarin overheid en bedrijfsleven samenwerken om de informatievoorziening tijdens acute overstromingsdreigingen te verbeteren.